1- شیوه  همگرا – لازمه شیوه همگرا تفکر، تحلیل و کاربرد عملی معنی  و مفاهیم جدید است.  کاربرد عملی معنی و مفاهیم نشانه نقطه قوت فراگیر است . فراگیر همگرا ، داده ها و اطلاعات را طی  استدلال فرضی -  قیاسی سازمان دهی می نماید . تاکید مورد نظر در شیوه یادگیری همگرا تفکرمنطقی و  پایدار،  تا حدودی بدور از احساسات است .

2-شیوه واگرا -  در شیوه واگرا نیاز به دانش برای درک مستقیم می باشد . در این شیوه فراگیران  ترجیح می دهند به کمک  استعدادها و توانایی های قوه تخیل خود و بکاربستن  توانایی خود برای درک موقعیت های پیچیده ، از افق دید متنوع تری  برخوردار شوند . به همین دلیل از نظر آنان  شیوه  توانمندی تکمیل اطلاعات ، در کل  معنی دار می گردد .  در این شیوه توانایی قدرت تخیل فرد نقطه قوت فراگیر است  .

3- شیوه تحلیل گرا – توانمندی خلق الگوهای تئوریک و منطق استنتاجی،  نقطه قوت فرد
تحلیل گرا  می باشد . تحلیل گراها با فکر کردن و تحلیل کردن و سپس برنامه ریزی و بازگو  کردن یاد می گیرند . تحلیل گرا ها هیچ گونه اصراری بر کارهای عملی ندارند و بر یادگیری تئوری ها تاکید دارند و آن را ترجیح می دهند حتی در مواقعی که حقایق بر  تئوری ها منطبق نباشند از حقایق چشم می پوشند .

4-شیوه همراه گراها – همراه گراها برعکس تحلیل گراها، در صورت عدم انطباق واقعیت  با تئوری ‌، تئوری را کنار می گذارند . همراه گراها در هر جا که لازم باشد از  تئوری ها در شرایط خاصی بهرمند می شوند . نقطه قوت آنها زمانی است که بتوانند کاری انجام دهند و تجربه جدیدی را کسب کنند . همراه گراها با درک مستقیم،  شیوه ‌آزمایش ، خطا و گرفتن اطلاعات از سایرین نه از طریق توان تحلیلی خود،  به حل مشکلات می پردازند .

الگوی پیشنهادی «کلب» حاکی از ‌آن است که فعالیت یادگیری باید بر اساس پاسخ گویی به ویژگی و امتیاز شیوه یادگیری فراگیر استوار باشد ،‌در عین حال تشویق فراگیران به استفاده و بهره مندی از سایر شیوه های فراگیری مدنظرمی باشد. شرایط و محیط یادگیری حداقل می تواند در تعیین شیوه ‌آموزش اثر داشته باشد . در این راستا ،  شیوه ابتکاری آموزشی کلب ( 1985 )
می تواند ابزار موثری باشد .

الگوی شیوه های آموزشی که کلب مطرح کرد ( 1985 ) در ابتدا بر مراحل شناختی اطلاعات متمرکز بود .سایر الگوهای  شیوه یادگیری بزرگسالان حاکی از چند وجهی بودن وشامل متغییرهای متنوع ، بیش از همه دارای ماهیت غیر شناختی است، این الگوها  شامل اصول
شیوه  های یادگیری انجمن ملی مدارس راهنمایی ( NASSP) (کیف ومانک1986)‌ والگوی شیوه یادگیری دان و دان ( دان ، دان و پرایس 1979 ) است .

زیر ساز  دوالگوی مورد اشاره این باور است که مراحل فراگیر ی از نظر زیستی بر پایه چگونگی  یادگیری با  توجه به  شرایط فیزیکی ومحیطی است که باتثبیت  خصیصه های فردی  نظیر عملکرد احساسی و اجتماعی ، چگونگی عملکرد شیوه یادگیری  فردی  شکل می گیرد  .( موری – هاروی 1994 ) .دومورد از الگوهای شیو ه یادگیری را که بخش هایی از آن در شرایط خاص یادگیری مورد استفاده است  به شرح زیر دسته بندی شده است :

احساسی ( دارای انگیزه ، مصر  ، مسئولیت پذیر ،ساختارگرا  )‌

محیطی ( نظیر صدا ، روشنایی ، دمای هوا ، چیدمان کلاس )‌

اجتماعی (تاکید بر برابری ، اختیار عمل ) 

فیزیکی ( تاکید بر شرایط کیفی ،زمان در طول روز ، جذابیت موضوع  ، پویایی )

NASSP و الگوهای یادگیری « دان و دان[1]» ،  فرض را بر این می گذارند که یادگیری بزرگسالان در شرایط مورد اشاره مختلف است .برای نمونه ، برخی از فراگیران دارای انگیزه فوق العاده ،به  شرایط محیطی آموزش که دارای نور کم وبا عوامل مزاحم اندک ، اهمیت می دهند . بر عکس ، فراگیرانی که  دارای انگیزه کمی هستند احتمالا محیط آموزشی را ترجیح می دهند که دارای عوامل تحریکی دیداری باشد.این دسته ازمخاطبان  مدرسی را انتخاب میکنند  که شیوه آموزش همکاری دو سویه و کمک گرفتن از افراد در آموزش را بکار گیرد ( برای نمونه بحث کلاسی ، فعالیت های عملی و تجربی )

همانند الگوهای آموزشی NASSP  و  دان و دان ، ایندورف[2] و مک نف[3] ( 1991 ) در الگوهای شیوه آموزش بزرگسالان بر ویژگی های احساسی و اجتماعی تاکید دارند .در این تحقیق یادگیری بزرگسالان را در 5 گروه مشخص دسته بندی می نماید . این 5 ویژگی و ویژگی های تبادل به شرح زیر است :

1-    با اعتماد به نفس :

• دارای انگیزه کارهای عملی ، خودکاو ، خود گردان ،
• هدف محور
• دارای توانایی شناسایی و برآورد نیازهای یادگیری
• رقابت با خود نه با همگروه  ،
• شیوه های آموزش تاثیر متقابل و تجربی
• مشتاق در تعامل و مشارکت
• الویت دادن به اهداف شخصی

2- تحریک پذیر

• پاسخ گو به عناصر محرک در یادگیری
• دوستدار فضا ی مناسب آموزشی  و روند یادگیری
• بی توجه به تخصص مدرس
• عشق به تحصیل و فراگیری  بر ای خود یادگیری
• همراهی در یادگیری

2-                  فراگیردر گذر 

• اولویت دادن به گسترش و ارتقا استقلال تفکر
• دارای مشکل در هدف گذاری فردی برای یادگیری
• مایل به تعامل و بحث در یادگیری
• عدم تمایل به تغدیه اطلاعاتی

3-                  کمال گرا

• به موفقیت خود اهمیت می دهد
• مایل به یادگیری در محیط های دارای حس همکاری بالا می باشد  .
• ترجیح می دهد به عنوان شرکت کننده دارای هدف ومعلومات شناخته شود. 
• ریسک پذیر
• از کارهای جدید لذت می برد و دوست دارد  مفاهیم جدیدرا فرا بگیرید.
• P        دارای اعتماد به نفس کامل است .

ایندورف و مک نف ( 1991) با توجه به این تفاوت ها در شیوه یادگیری ، شیوه های خاصی را برای آموزش توصییه می کنند و راهکارهای که پاسخ گوی موارد خاص باشد را تجت عنوان  پنج راه  متفاوت در یادگیری  را مد نظر دارند . راهکار موارد خاص برای این پنج نوع به شرح زیر است :‌

1-        فراگیران دارای اعتماد به نفس

• بهتر است  اهداف تکالیف آموزش مشخص باشد
• شرکت کننده گان را تشویق شوند
• شرایطی برای تعامل فراگیر با همکلاسان فراهم نمایید

2-        فراگیر تحریک پذیر

• تکالیف را کاملا توضیح دهید .
• فرصتی برای آموزش های فردی فراهم نمایید

3 –  فراگیران در گذر 

• شرایطی فراهم نمایید که  فراگیران تجربیات خود را توضیح دهند .
• فرض را بر روش همکاری بگذارید
• فرصت تلاش و دست و پنجه  نرم کردن بیشتری فراهم نمایید

3-        کمال گرا

• فرصتی برای خود گردانی فراهم نمایید .
• فراگیران را به انعطاف پذیری تشویق نمایید .

4 – فراگیران ریسک پذیر

• تکالیفی را  در نظر بگیریید که سبب تشویق فرد شود

همانطور که قبلا اشاره کردیم ، بزرگسا لان در علم آموزی تفاوت های چشمگیری در مقایسه با  هم دارند ، هیچ تئوری نمی تواند تفاوتهای یادگیری آنها را تحت پوشش قرار دهد .  مجموعه ای از یافته ها ی تحقیقی در مورد یادگیری بزرگسالان به شرح زیر می باشد :

ساختار تجربه یادگیری

۱-بزرگسالان خواستار برنامه آموزشی منعطف هستند که پاسخگوی نیاز آنها بر اساس محدودیتهای زمانی ایشان  باشد ،

2-  فراگیری بزرگسالان در آموزش  انفرادی بیشتر است .

3- بزرگسالان آموزش چهره به چهره را بر آموزش سمعی بصری ترجیح می دهند. 

4-  بزرگسالان از فعالیت های دارای تاثیر متقابل بهر ه بیشتر می برند البته بر اساس  سن، تجربیات ، مهارت ها تخصصی متفاوت است

• فضای یادگیری

1-ظاهرا  بزرگسالان در شرایطی که حمایت ها و کمکهای دوطرفه بین همکلاسی ها وجود دارد ، بهتر یاد می گیرند .

2- از آنجاییکه قدرت ریسک پذیری فراگیران بزرگسال اندک است ، محیط  آموزشی را باید بر اساس اعتماد و پذیرش بنا نهیم ،

3- فراگیران بزرگسال نسبت به شرایط و محیط آموزشی انتظارات مشخصی دارند و انتظار دارند مدرسان آنها را برآورده نمایند ،

• تمرکز فراگیران

1-        فراگیران بزرگسال از شیوه مدرسان نهایت استفاده را می برند ، چراکه مدرسان به آنها کمک می کند با باز گو کردن ، تحلیل و نقدو بررسی  تجربیاتشان ، اندوخته ها و تجربیات خود را طبقه بندی نمایند.

2-        فراگیران بزرگسال به شیوه آموزشی که سبب ارتقاء استقلال آنها می شود ، بها می دهند ،‌

3-        فراگیران بزرگسال در کارهای عملی چگونه یادگیری انگیزه بیشتر دارند ،

• راهکارهای آموزش – فراگیری و رسانه ها

1-        فراگیران بزرگسال به حل مشکلات و یادگیری به شیوه همکاری و تعاون اهمیت می دهند

2-        ظاهرا فراگیران بزرگسال از مشارکت فعالانه در مراحل آموزش بهره می برند .

منبع :

Peer Assistance & Review, Adult Learning style

http://www.utoledo.edu/colleges/education/par/Adults.html.