چاقی و اضافه وزن با تمام ضررهایش

تحقیقات متعدد نشان می دهد که اضافه وزن و ناهنجاری های روحی رابطه مستقیمی با یکدیگر دارند. طبق آخرین آمار اعلام شده از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اکنون ۲۴ درصد جمعیت بالای ۲۰ سال و ۲۰ درصد کودکان بالای پنج سال کشور مبتلا به چاقی بوده و این چاقی رو به افزایش است. چاقی علاوه بر عوارض جسمی متعدد، آثار روحی و روانی مخربی نیز روی فرد دارد؛ مطالعات انجام شده نشان می دهد که اضطراب و اختلالات روحی از جمله افسردگی در افراد چاق ۲۵ درصد بیشتر از افراد عادی است.

چاقی و اختلال در چربی های خون

 رژیم های غذایی دارای چربی های اشباع شده مانند گوشت قرمز یا غذاهای سرخ شده می توانند علاوه بر ایجاد چاقی، موجب افزایش کلسترول بدخون (ال دی ای) و تری گلیسیرید و پایین آمدن سطح کلسترول خوب خون (اچ دی ال) شود.  تری گلیسیریدها بیشترین میزان چربی در غذاها و همچنین بیشترین درصد چربی در بدن را شامل می شوند؛ در طولانی مدت اختلال در سطح چربی های خون، باعث تصلب شرائین می شود زیرا چربی های اضافه در جدار رگ ها رسوب می کنند.  تصلب شرائین نیز موجب افزایش خطر ابتلا به بیماری عروق کرونر و سکته مغزی می شود.

چاقی و بیماری عروق کرونر

 بیماری عروق کرونر یکی از اشکال بیماری های قلبی و عروقی است که از رسوب چربی در جدار سرخرگ های کرونر (سرخرگ هایی که به قلب خون رسانی می کنند) ایجاد می شود.  پس از مدتی، رسوب این چربی ها باعث تنگتر شدن دیواره داخلی عروق شده و خون کمتری به بافت قلب می رسد. کاهش خون رسانی به قلب نیز موجب آنژین صدری (درد قفسه سینه) می شود. انسداد کامل عروق قلبی می تواند باعث سکته قلبی شود.

چاقی و کاهش اعتماد به نفس

 اغلب افراد دچار اضافه وزن و چاقی، از اعتماد به نفس پایین و ترس های بیهوده و بی دلیل رنج می برند. تحمل افراد چاق در برابر گرمای محیط کمتر است، در انجام فعالیت های فیزیکی دچار مشکل هستند به نظر می رسد این مشکلات اجتماعی و روانشناختی حتی بیش از مشکلات جسمی مربوط به چاقی، افراد مبتلا به این عارضه را آزار می دهد. فشار خون، دیابت، بیماری های قلبی و عروقی، اختلال در چربی خون، سکته مغزی، سرطان، کبد چرب و بیماری کیسه صفرا  از جمله بیماری های مرتبط با چاقی مي باشد.  با افزایش وزن، بافت چربی نیز بیشتر شده و این بافت برای زنده ماندن نیاز به اکسیژن و سایر موادغذایی دارد که باید توسط جریان خون تامین شود.
چاقی و افزايش فشار خون
 با افزایش نیاز به اکسیژن و مواد مغذی، حجم خون و مقدار فشار وارد شده بر سیستم گردش خون، افزایش یافته و هر چه حرکت خون در سیستم گردش خون بیشتر شود، فشار بیشتری بر دیواره سرخرگ های فرد وارد می شود. علاوه بر این، چاقی باعث افزایش سطح هورمون انسولین در خون شده که این هورمون علاوه بر کنترل قند خون، موجب نگهداشتن آب و نمک در رگ ها و افزایش حجم خون می شود. همچنین چاقی باعث افزایش تعداد ضربان قلب و کاهش ظرفیت عروق برای جابه جایی خون شده که تمام این عوامل موجب پرفشاری خون می شوند. چاقی عامل اصلی ایجاد دیابت نوع دو است و افزایش چربی، موجب افزایش مقاومت بدن به اثر هورمون انسولین شده، بنابراین، این هورمون نمی تواند با مقادیر طبیعی قبلی، وظیفه خود یعنی کنترل قند را به درستی انجام دهد و قند خون بالا می رود.

چاقی و تنگ شدن عروق مغزی

 چاقی باعث تصلب شرائین و رسوب چربی در جدار سرخرگ ها می شود که می تواند سرخرگ های مغزی را نیز درگیر کند و باعث تنگ شدن عروق مغزی شود.  اگر لخته خونی در این عروق باریک ایجاد شود، می تواند به طور ناگهانی باعث انسداد جریان خون به منطقه ای از مغز فرد شده و منجر به سکته مغزی شود. سایش مفاصل (استئوآرتریت)  از دیگر پیامدهای چاقی مي باشدو در افراد چاق به علت افزایش فشار وارده بر مفاصل به ویژه مفاصل زانو، ران و مهره های پایین کمری، غضروف مفصلی تخریب شده و موجب ایجاد درد و سفتی آنها می شود.

چاقی و توقف تنفس در خواب

 توقف تنفس در خواب به ویژه در افراد چاقی که زیاد خور خور می کنند، دیده می شود. این افراد هنگام خواب شبانه، به علت انسداد مسیرهای هوایی ریه ها برای مدت کوتاهی دچار توقف تنفس شده و مکررا در طول شب بیدار می شوند. این افراد در نتیجه، خواب با کیفیتی در شب ندارند و در طول روز نیز به علت اختلال در خواب شبانه خود، دچار گیجی بوده و مرتب چرت می زنند. تحقیقات نشان داده، بیشتر افراد دارای وقفه تنفسی در خواب دچار اضافه وزن بوده و گردنی بزرگ و راه هوایی باریکی دارند.

چاقی و انواع سرطان

 انواعی از سرطان ها با اضافه وزن همراه هستند که در زنان می توان به سرطان سینه، سرطان رحم، سرطان تخمدان و سرطان کیسه صفرا اشاره کرد.  مردان چاق نیز در معرض خطر نسبتا بالاتری برای ابتلا به سرطان های کولون (روده بزرگ)، رکتوم (راست روده) و پروستات هستند.

چاقی و بیماری کیسه صفرا

 به علت تجمع چربی اضافی در بدن افراد چاق، کلسترول بیشتری نیز در بدن آنها وجود دارد که این کلسترول اضافی می تواند در کیسه صفرا رسوب کند و باعث سنگ کیسه صفرا شود.  همچنین کاهش وزن سریع(یعنی بیش از ۵/۱ کیلو گرم در هفته) نیز باعث ایجاد سنگ کیسه صفرا می شود.

موقع افزایش آلودگی هوا بیشتر لبنیات بخورید

به هنگام افزایش آلودگی هوا شیر و فرآورده های لبنی بیشتری مصرف کنید.

 

• کلسیم موجود در شیر و لبنیات به ویژه ماست و پنیر قادر به جذب عناصر سنگین است و می تواند با فلزات سنگین نظیر سرب ترکیب شده و باعث دفع آن ها از بدن شود.

•  شیر یکی از مهم ترین منابع دریافت ویتامین D است که به دلیل ویژگی خاص خود، مصرف روزانه آن می تواند مانع جذب ذرات آلاینده به ویژه ذرات فلزی شود.

•  مصرف شیر باعث نرم شدن مخاط تنفسی فوقانی مری و معده می شود.

•  مصرف انواع ماست از جمله ماست های پروبیوتیک برای به حداقل رساندن مشکلات گوارشی انتخاب مناسبی است.
•  شیر به دلیل دارا بودن فسفر، منیزیم و کلسیم خنثی کننده سموم است.

•  مصرف روزانه 2 تا 4 واحد شیر و فرآورده های آن  توصیه می شود: مصرف روزانه 2 لیوان شیر، یک لیوان ماست و 45 گرم پنیر مناسب است.

•  قابلیت جذب کلسیم شیر بیش از 3 برابر قابلیت جذب قرص های کلسیمی است،  وجود ویتامینD، لاکتوز و ترکیبات پروتئین و فسفر دار مانند کازئین از دلایل افزایش جذب کلسیم شیر است.

 بسیاری از افراد به جای مصرف شیر به مصرف مکمل ها روی می آورند اما با توجه به آن که مصرف مستمر داروها ممکن است عوارضی را به همراه داشته باشد، بهتر است شیر و فرآورده های شیری جایگزین دارو شود.

نکات مهم احياي قلبي ريوي (CPR)

•  تقريبا 8% از تلاش‌ها براي احيا در موارد ايست قلبي خارج از بيمارستان، به بقاي فرد تا زمان ترخيص منتهي مي‌شوند.
• در بزرگسالان، در مواقعي که تنها هستيم به ازاي هر 30 ماساژ قفسه سينه ، دو تنفس دهان به دهان يا توسط اير بگ  داده مي‌شود. انجام متناوب ماساژ قفسه سينه و تهويه (با نسبت 30 به 2) ادامه مي‌يابد.
  
•  در ماساژ قفسه سينه بايد قفسه سينه با عمق 6-5 سانتي‌متر ماساژ داده شود
•  و با سرعت 120-100 بار در دقيقه داده شود؛ بين هر دو ماساژ، قفسه سينه بايد به طور کامل رها گردد ولي وقفه بين ماساژها بايد به حداقل برسد.
• مصرف آدرنالين در CPR توصيه مي‌شود و به صورت روتين نيز به کار مي‌رود ولي اثر آن بر پيامدهاي نورولوژيک طولاني‌مدت مشخص نيست.
  

مانور هایملیخ در شرایط مختلف

تجهیزات مورد استفاده در احیاء راه هوایی  :

Packet Mask

 Packet Mask : پاکت ماسک وسيله اي است که در احياء تنفسي براي بيماران بکار مي رود. اين وسيله ساده هم فیلتر جهت انجام تنفس دهاني دارد و هم داراي ورودی اکسیژن می باشد. ميدانيم که هوای بازدمی هر فرد دارای 16% اکسیژن می باشد و در فضای بیرون اکسیژن21%  می باشد. شما مي توانيد با قرار دادن اين ماسک روي دهان فرد نيازمند احيا ، مي توان تنفس دهان به دهان با شرايط کاملا ايمن انجام داد.

شب یلدا و تغذیه سالم

شب یلدا و تغذیه سالم

 

شب اول زمستان و طولانی ترین شب سال در راه است، شبی که ایرانیان باستان آن را شب زایش خورشید یا شب یلدا نامگذاری کرده اند. علت اين نامگذاري از سوي ايرانيان باستان طولاني تر شدن روزها در فرداي شب يلدا با دميدن خورشيد بوده است و براين اساس در شب اول زمستان، جشن بزرگي برپا مي كرده اند.

ايرانيان از روزگاران دور تا به امروز اين شب را با آداب و رسومي خاص از جمله بيدار ماندن تا پاسي از شب در كنار خانواده و اقوام، خوردن انواع ميوه جات از جمله هندوانه و انار، شيريني جات، تنقلات و انواع آجيل سپري كرده و مي كنند كه همه جنبه نمادي دارند و نشانه بركت، تندرستي و شادكامي هستند.

در کنار آیین و رسوم شب یلدا هرگز نباید اصول تغذیه سالم را فراموش کرد. رعایت اصول تغذیه ای زیر به داشتن یلدایی بهتر کمک خواهد کرد:

1-میوه های تازه و سالم مصرف شود. از مصرف آب میوه های صنعتی پرهیز شود.

2-آجیل تازه و کم نمک و بدون نمک مصرف شده و در مصرف آن زیاده روی نشود.

3-افراد دیابتی از مصرف هندوانه و خربزه و انگور پرهیز کنند.

4-از طبخ غذاهای چرب(قابلی چرب) پرهیز شود.(چربی گوشت را قبل از طبخ جدا کنید و روغن بسیار کمی به غذا اضافه کنید.)

5-همراه غذا از مصرف ترشی جات و شوری جات به میزان زیاد خودداری گردد.

6-همراه غذا سالاد (بدون سس) و سبزی تازه مصرف شود.

7-از مصرف کیک های خامه ای یا شیرینی با شیره زیاد و دسرهای شیرین پرهیز شود.

8- چای، قهوه، نسکافه بلافاصله بعد از غذا مصرف نشود.

9-و نهایتاً از پرخوری پرهیز شود.

دلا چو غنچه شکایت ز کار بسته مکن                                 که باد صبح نسیم گره گشا آورد

رسیدن گل و نسرین به خیر و خوبی باد                             بنفشه شاد و کش آمد سمن صفا آورد

اسامي برنج‌هاي غيرمجاز

اسامي برنج‌هاي غيرمجاز و فاقد استانداردهاي لازم بهداشتي اعلام شد.

بر اساس اعلام مدير مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت درمان وآموزش پزشکي ، نمونه هاي برنج غيرمجاز و فاقد استانداردهاي لازم بهداشتي به شرح ذيل اعلام مي شود. از همشهريان عزيز درخواست مي گردد در صورت مشاهده در سطح عرضه و فروش ، با شماره تلفن [phone] ويا1490 سامانه فوريتهاي بهداشت محيط و حرفه اي تماس حاصل نمايند

رديف	نام محصول	نام تجاري	عدم انطباق
1	برنج	بابانور (کشور هند)	ميزان سرب
2	برنج	ستايش	ميزان کادميوم
3	برنج	صدري هاشمي آستانه اشرفيه	ميزان کادميوم
4	برنج	زيتون (کشور پاکستان)	ميزان کادميوم
5	برنج	طارم محلي معطر فريدون کنار	ميزان آرسنيک
6	برنج	اويلا	ميزان آفلاتوکسين B1
7	برنج	سياه دم هاشمي دودي (رشت)	ميزان آفلاتوکسين B1

 

.

نکاتي در مورد افطار

• به هنگام افطار ، چشیدن نمک و نوشیدن جرعه ای نوشیدنی گرم و استفاده از مواد قندی ( مربا یا عسل ) جهت تامین قند مورد نیاز مغز و بدن بسیار مناسب می باشد .
• سوپ های سبک ، آش سبزیجات ، فرنی یا شیربرنج غنی شد با خلال بادام نیز بسیار مناسب است . نان و پنیر و سبزی خوردن ، پنیر و انگور نیز از جمله مواد دلچسب و گوارا برای باز کردن روزه تلقی می شوند .

بعد از ساعت ها گرسنگی و تشنگی به آرامی باید مبادرت به تامین آب و مایعات مورد نیاز بدن نمود و از میل کردن نوشیدنی های گازدار بسیار خنک ، آب یخ و یا نوشیدن چای های پی در پی خودداری کرد . 

دلايل عمده خستگي

دلايل عمده خستگي

 

 

 

 

 

تغذيه ناسالم يکي از دلايل خستگي شماست

آيا هميشه احساس خستگي مي کنيد؟ بسياري از افراد از اين موضوع گله مي کنند. خستگي نشانه زندگي پر مشغله ماست اما به دست آوردن انرژي از دست رفته چندان مشکل نيست. محققان معتقدند،عمده ترين علل خستگي مفرط به عادت هاي روزمره ما بر مي گردد.اين علت ها عبارت است از ؛

تغذيه ناسالم : به نقل از سايت «WebMD» مصرف نوشيدني هاي کافئين دار و قند مي تواند نتيجه عکس دهد و با نوسان ميزان قند، احساس خستگي را بيشتر کند. بنابراين برنامه غذايي سالم و متعادل سرشار از ميوه، سبزيجات و پروتئين اتخاذ کنيد. بيشتر افرادي که برنامه غذايي سالمي دارند، کمتر احساس خستگي مي کنند. علاوه بر آن يکي از نتايج سالم خوردن حفظ وزن متعادل است. چاقي نقش زيادي در ايجاد خستگي مفرط دارد.

مصرف کافئين قبل از خواب:اگر با کمبود خواب مواجهيد، چند ساعت قبل از خواب از خوردن نوشيدني هاي کافئين دار بپرهيزيد و تلويزيون را خاموش کنيد.

زمان نامناسب ورزش:بهترين راهکار براي رفع خستگي، ورزش کردن است، اما ورزش را حداقل ۳ ساعت قبل از خواب به اتمام برسانيد تا بدن زمان کافي براي استراحت داشته باشد. هر چه ميزان ورزش بيشتر باشد، انرژي بيشتري نيز به دست خواهيد آورد.(ورزش حداقل ۴ روز در هفته به مدت ۴۰ دقيقه توصيه مي شود.) با ادامه دادن ورزش به مدت حداقل يک ماه بايد مشکل خستگي شما برطرف شود؛ در غير اين صورت احتمال خستگي مفرط شما علل ديگري دارد از جمله:

کم خوني: اين يکي از عوامل شايع خستگي مفرط است که با انجام يک آزمايش خون ساده قابل تشخيص است. اين مشکل در زناني که در دوران قاعدگي با خون ريزي شديد مواجه هستند، امري عادي است. کم خوني را مي توان با اتخاذ برنامه غذايي غني از آهن، گوشت، سبزيجات پر رنگ و برگ دار برطرف کرد.

کمبود ماده مغذي کليدي:کمبود مواد مغذي مهم مانند پتاسيم را مي توان با انجام آزمايش خون تشخيص داد.

مشکلات تيروئيد:کم کاري يا پرکاري غده تيروئيد باعث خستگي مفرط مي شود. براي تشخيص عملکرد غده تيروئيد، آزمايش هورموني انجام دهيد.

ديابت: بيشتر افرادي که قند خون دارند و بيماري شان تحت کنترل نيست احساس خستگي مي کنند. بنابراين اگر با حالت هايي مانند تکرر ادرار، تاري ديد و خستگي مواجه شديد، بهتر است براي معاينه نزد پزشک برويد.

افسردگي: خستگي همراه با ناراحتي و کاهش اشتها ممکن است نشانه افسردگي باشد. اين حالت را از پزشک پنهان نکنيد تا بتواند به شما کمک کند.

مشکلات خواب: اگر هميشه دچار کم خوابي هستيد و به هيچ وجه اين مشکل رفع نمي شود، احتمال آپنه خواب را در نظر بگيريد.

بيماري قلبي تشخيص داده نشده:خستگي به ويژه در زنان مي تواند جزو علايم بيماري قلبي باشد اگر در انجام دادن ورزش يا فعاليت هاي جسمي که قبلاً به آساني انجام مي داديد با مشکل مواجه مي شويد يا اين که با انجام دادن ورزش حالتان بدتر مي شود، ممکن است به دليل ناراحتي قلبي باشد.

توصیه های مهم برای کاهش فشار خون

 

 

 

از آنجایی که بسیاری از افراد مبتلا به فشارخون، از بیماری خود آگاه نیستند، توصیه بر کنترل منظم آن وجود دارد، زیرا این بیماری مانند بالا بودن چربی‌های خون، می ‌تواند برای سال ها بی‌ سر و صدا وجود داشته باشد، بدون آن که هیچ گونه علائمی را در شخص مبتلا بروز دهد. از این رو مواردی به شکل توصیه ‌وار در زیر مطرح می ‌گردد و امید است با به کاربندی این موارد، به حل مشکل بالا بودن فشارخون بپردازید:

1 - مصرف  آب  سالم و گوارا را به میزان قابل توجهی در روز توصیه می ‌کنم. یک لیوان آب میوه ی رقیق شده با اندکی پودر ویتامین C ، موجب بهبود عملکرد دستگاه ایمنی و ترمیم سرخرگ‌ها می ‌شود.

2 - مصرف نان‌ها و مواد کربوهیدراتی تهیه شده از آردهای سفید و بدون سبوس (تصفیه شده) را به حداقل برسانید و از نان‌های سبوس‌دار  به خصوص حاوی سبوس جو دو سر استفاده کنید.

3 - مصرف قند و شکر و سایر فرآورده‌های تهیه شده از آنها مثل نوشابه‌ها، مربا، ژله، شکلات، کیک‌ها و شیرینی‌ها را محدود یا حذف کنید.

4 - تحقیقات ثابت کرده است که کودکان پیش دبستانی که هر روز 4 وعده میوه و سبزی و دو وعده لبنیات مصرف می ‌کنند، در نوجوانی فشار خون پایین‌ تری نسبت به سایر افراد دارند و در اصل احتمال ابتلا به حمله ی قلبی، سکته و سایر بیماری های ناتوان ‌کننده در افرادی که زودتر به فشار خون مبتلا می ‌شوند، بیشتر است.

5 – سعی کنید غذا را کامل بجوید و حتماً غذای خود را در محیطی آرام و به دور از استرس و تشنج میل فرمایید.

6 - با اجتناب از مصرف غذاهای خیلی گرم یا خیلی سرد، اعمال هضمی را بهبود بخشید.

7 - نوشیدن هر نوع نوشیدنی را با غذا و در کنار غذای اصلی به دلیل تداخل در هضم محدود کنید.

8 - از مصرف غذاهای سرخ کرده یا غذاهایی که در درجه ی حرارت‌های بسیار بالا و یا با مدت زمان طولانی تهیه می ‌شوند، خودداری کنید و به خاطر داشته باشید، استفاده ی چند باره از روغن‌های آشپزی عاملی در بالا بردن فشار خون است.

9-از مصرف مواد حاوی افزودنی‌ها و غذاهای فرایند شده که حاوی مقدار زیادی نمک و ادویه‌ها هستند، مثل انواع سوسیس و کالباس، غذاهای کنسروی، شورها، ترشی‌ها و چاشنی‌های کارخانه ‌ای جداً خودداری کنید.

10 - چای، قهوه  و شکلات را بسیار محدود کنید و تا 1 ساعت پس از صرف غذا چای  ننوشید و به جای آنها از چای‌ها و دم‌کردنی‌های گیاهی (مثل گل گاو زبان) استفاده کنید.

11 - از مصرف نمک و غذاهای پُر نمک و ادویه بپرهیزید. به جای نمک می ‌توانید از سبزیجات تازه یا خشک، ادویه‌‌جات مفید (زردچوبه- دارچین و...)، پودر سیر  و پیاز و آب لیموی تازه استفاده کنید.

12 - موادی مثل کره، خامه، مارگارین، دنبه، سس‌ها و روغن‌های جامد را از برنامه ی غذایی حذف کرده و به جای آنها از روغن زیتون- روغن‌های گیاهی مایع و روغن‌ ماهی استفاده کنید.

13 - مغز‌ها  و دانه‌های گیاهی مثل گردو حاوی موادمغذی بی ‌شماری هستند. می ‌توانید از آنها در رژیم غذایی روزانه بهره ببرید. استفاده از آنها در سالادها به خوش طعم و مقوی کردن آنها کمک شایانی می ‌کند.

14 - حداقل 3 بار در هفته ماهی بخورید و به جای گوشت‌های قرمز سعی کنید از گوشت سفید استفاده کنید.

15 - از استرس  بپرهیزید، زیرا یکی از عوامل بالا بردن فشار خون که بسیار سریع هم عمل می‌ کند، استرس و عصبانیت است.

16 - هر روز زمانی را برای استراحت در نظر بگیرید و به خاطر داشته باشید، کار کردن بی ‌وقفه بیشترین فشار را بر سلامتی شما وارد خواهد آورد. حتی اگر عادت به خوابیدن در میانه ی روز ندارید، برای دقایقی چشم‌ها را روی هم گذاشته و به استراحت بپردازید.

17 - ورزش‌هایی مثل: پیاده ‌روی، شنا، دوچرخه?سواری ورزش‌های مناسبی برای پایین آوردن فشار خون به شمار می ‌آیند. بنابراین حداقل 3 بار در هفته و هر بار حداقل 30 دقیقه ورزش کنید.

18 - از گلپر، آویشن، نعناع خشک، کنجد  و... به جای نمک استفاده کنید.

19 - سیگار را به طور کامل از برنامه ی‌ زندگی خود حذف کنید.

امید است با راهکارهای تغذیه ‌ای ارائه شده گامی مؤثر در جهت کاهش فشار خون و از بین علل ابتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی بردارید و جاده ی زندگی را با همواری بیشتری طی کنید.

معرفی زیج حیاتی

زیج حیاتی یکی از ابزارهای ساده و کارآمد نظام اطلاعات مراقبت های اولیه بهداشتی بوده که در سطح خانه های بهداشت و مراکز بهداشتی درمانی مورد استفاده قرار می گیرد .این فرم از ابتدا تا پایان سال باید به دیوار خانه بهداشت یا پایگاههای بهداشت روستایی در روستا و پایگاههای بهداشت  غیر ضمیمه شهری و مراکز بهداشتی درمانی شهری (پایگاه بهداشت ضمیمه ) در شهرها نصب و فرم سال بعد بر روی آن قرار گیرد .  ارائه دهندگان خدمات اولیه بهداشتی ، وقایع حیاتی اتفاق افتاده در جمعیت تحت پوشش خود را در آن ثبت نموده و  در پایان سال پس از جمع بندی به مرکز بهداشت شهرستان و در نهایت به مرکز بهداشت استان  ارسال می نمایند.

زیج حیاتی وسیله مناسب برای ثبت داده هایی است که از نظر برنامه ریزی ، پایش عملیات و نظارت بر نحوه پیشرفت  کارها اساسی می باشند . تجربه نشان داده است که بهورزان در ثبت کردن داده ها بر زیج حیاتی با مشکل رو به رو نیستند و هر گاه که نظارت بر کار آنان بدرستی انجام گرفته ، دقت اطلاعات ثبت شده نیز قابل اعتماد بوده است .

ادامه نوشته