چه چیز یادگیری الکترونیکی را منحصر به فرد می کند
آیا ما میتوانیم از نتایج تحقیقات مقایسهای چندرسانهای چنین نتیجهگیری کنیم که تمامی رسانهها توان یکسانی دارند؟ مطمئناً خیر. همه رسانهها توانایی ارائه همه روشهای آموزشی را ندارند. مثلاً توانایی یک سند کاغذی در ارائه صوت و انیمیشن کاملاً محدود است.
چهار روش آموزشی ارزشمند مختص به یادگیریالکترونیکی عبارتند از:
(1) تمرین، همراه با بازخوردهای مناسب خودکار
(2) تلفیق یادگیری مشارکتی با خودآموز
(3) تطبیق پویای آموزش مبتنی بر یادگیری
(4) بهكارگيري شبیهسازیها و بازیها.
--------------------
(1) تمرین همراه با بازخورد
در دورهآموزشی اکسل که در تصاویر 1 و 2 نمایش داده شد، یادگیرنده فرصتهایی را برای تمرین مراحل واردکردن یک فرمول در صفحات گسترده دراختیار داشت. یک دوره غیرهمزمان شامل یک شبیهسازی است که یادگیرندگان را در پيداكردن و واردکردن فرمول مورد نظر راهنمایی میکند.
اگر فرمول نادرستی مورد استفاده قرارگیرد، برنامه یک بازخورد خودکار ارائه میدهد که یادگیرنده را متوجه پاسخ نادرستش كرده و یک راهنمایی در اختیار او قرار می دهد و از وی میخواهد مجدداً تلاش نماید. پیش از این تمرین عملی، یادگیرنده یک نمایش انیمیشنی همراه با گفتار را در رابطه با مراحل مورد نیاز برای واردکردن یک فرمول مشاهده کرده است. روشهای آموزشی مشابهی در کلاسهای نوع مجازی بهكار گرفته میشوند.
در این حالت، مدرس انيميشن را از طریق به اشتراکگذاری یک صفحه گسترده اکسل از روی یک رایانه در اختیار افراد میگذارد. پس از نمایش، مدرس تکالیف محاسباتی را برای یادگیرندگان تعیین مینماید. آنچه که در یادگیریالکترونیکی غیرهمزمان منحصر به فرد است اين است که فعالیتهایی که فراگیر در شبیهساز به انجام میرساند توسط برنامه و با استفاده از برخی راهنماييها یا بازخوردهایی که به تصحیح فوری اشتباهات کمک میكند، ارزشیابی میشوند.
در یادگیریالکترونیکی همزمان مانند کلاسهای سنتی چهره به چهره، مدرس پاسخهای دانشآموز را مورد بررسی قرارداده و بازخورد مناسب را ارائه میدهد.
تصویر1: بخشی از صفحه نمایش یک درس اکسل به شکل غیرهمزمان.
تصویر2: بخشی از صفحه نمایش یک درس اکسل از یک کلاس مجازی.
(2) نرمافزارهای گروهي و مشارکتی
اولین سري دروسCBT (Computer Based Training) مربوط به يادگيري انفرادي بودند، که در آنها تعامل بسيار كم يا اصلاً وجود نداشت. اما توانمندی اینترنت این محدودیت را از بين برد. در یک کلاس مجازی شرکتکنندگان در یک زمان مشخص از طریق گفتگوی نوشتاری یا شنیداری با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند.
در هر دو شکل کلاسهای مجازی و یادگیریالکترونیکی غیرهمزمان یادگیرندگان قادرند در زمانهای آزاد از طریق پست الکترونیکی و انجمنهای بحث و گفتگو با یکدیگر به تعامل بپردازند. با ظهور یادگیریالکترونیکی همزمان مانند سايتهاي گروهي نظیر ویکیها و وبلاگها رشدی را در تمایل به بهكارگيري ابزارهای مشارکتی در یادگیری پیشبینی میکنیم.
ما شواهدی قطعی داریم که در شرایط مناسب، یادگیری و کار با یکدیگر میتواند به نتایج بهتر نسبت به یادگیری و کار به تنهایی منجر شود. متأسفانه هنوز تحقیقات کافی به منظور مشخصکردن تمامی شرایط مورد نیاز برای بهینهکردن بهكارگيري تسهیلات یادگیری مشارکتی در اختیار نداریم.
(3) آموزشسازگار
یادگیریالکترونیکی تنها راه ارائه تكنولوژي محور است که قادر است سازگاریهای پویای مداومی را همراه با روشهای آموزشی مبتنی بر پاسخهای یادگیرنده ایجاد نماید. به عنوان مثال، اگر یادگیرنده اشتباهاتی را در تمرین مسألهای با پیچیدگی در حد متوسط مرتکب شود، برنامه این توانایی را دارد که مسألهای سادهتر یا مسألهای مشابه همراه با کمکهای آموزشی بیشتر عرضه کند. این ساخت مناسب آموزش مبتنی بر بهبود یادگیری، آموزش انطباقی نامیده میشود. آموزش انطباقی میتواند در یادگیریالکترونیکی غیرهمزمان بهكارگرفته شود و هنگامی بیشترین سودمندی را دارد که بوسیله دروس دارای ساخت مناسب برای نیازهای فردی بتواند در زمان و هزینههای آموزش صرفهجویی به عمل آورد.
(4) شبیهسازها و بازیها
در تصویر 3 یک دوره آموزشی را معرفی میکنیم که مبتنی بر یک مطالعه موردی شبیهسازی شده بهمنظور یادگیری یک فرایند موثر تجزیه و تحلیل و پیشنهاد تأمین بودجه برای یک متقاضی وام بانكي است.
تصویر3: دوره انتقالدور در رابطه با تجزیهوتحلیل وام بانکی.
پس از دریافت یک تقاضاي وام بانكي جدید به منظور مورد سنجش قرارگرفتن، یادگیرندگان میتوانند به وسایل متنوع دفتری نظیر نمابر، رایانه یا تلفن دسترسی داشته باشند. آنها همچنین میتوانند با متقاضی وام به منظور انجام یک مصاحبه ملاقاتی داشته باشند. هر زمان که یادگیرندگان اطلاعات کافی را جمعآوری كرده باشند، آنها را بیان میکنند تا برنامه به آنها بگويد که آیا وام مورد تایید قرار میگیرد یا خیر. بنابراین یک درخواستكننده وام جدید میتواند در یک زمان کوتاه چندین موقعیت وام مشابه با شرایط واقعی را در یک محیط کنترلشده تجربه کند. دوره آموزشی”وام بانکی“ توانایی شبیهسازي درخواست يك وام را دارد.
جذابیت برانگیزاننده بازیهای آنلاین علاقه زيادي را نسبت به ساخت بازیهای آموزشی مبتنی بر نرمافزارهای شبیهساز برانگیخته است. با این وجود تمامی بازیها به یک اندازه تاثیرگذار نیستند.
