1- تهيه نقشه جغرافيايي منطقه تحت پوشش

كاردان مرکز بهداشتی درمانی بايستي جانمایی مركز بهداشتي درماني مربوطه و خانه هاي بهداشت فعال و غير فعال  ، روستاهاي قمر و تيم سيار را در نقشه با اشكال يا رنگهاي متفاوت مشخص نمايد. ضروري است جمعيت و فاصله تا مركز بهداشتي درماني بصورت خطر كسري در كنار نام هر روستا نوشته شود.

 2- تهيه نقشه اپيدميولوژي بيماريها

همانند نقشه جغرافيايي است با اين تفاوت كه بيماريهاي شايع و بومي منطقه  را مي توان يادداشت نمود تا با يك نگاه وضعيت اپيدميولوژي بيماريهاي منطقه و پراكندگي آن مشخص گردد. همچنين چنانچه در طول سال يك بيماري جديد در منطقه بروز نمود بايستي براي هر بيماري از يك علامت و يا رنگ خاص روي نقشه استفاده شود . بهتر است اطلاعات مربوط به زمان بروز يك بيماري ، تعداد مبتلايان ، راه سرايت ، اقدامات صورت گرفته و موارد فوت شده در يك دفتر جداگانه ثبت گردد.

 3- تهيه برنامه سياري پزشك

پس از هماهنگي با مسئول مركز بهداشتي درماني برنامه حضور تيم سلامت در هر خانه بهداشت مشخص و در اطاق رئيس مركز بهداشتي درماني و كاردان منطقه بايستي نصب ديوار باشد.

 4- تهيه برنامه بازديد از خانه هاي بهداشت

اين برنامه بايد به گونه اي تنظيم گردد كه حداقل هر هفته يكبار از خانه هاي تحت پوشش بازديد صورت پذيرد ضروري است بازديدها براساس چك ليست انجام شود برنامه فوق بايستي در اطاق كار كاردان روي ديوار نصب گردد.

 5- كنترل و نظارت بر برنامه دهگردشي بهورزان

اين برنامه شامل آن دسته از بهورزاني خواهد شد كه داراي روستاي قمر مي باشند ، لذا به منظور ارايه خدمات در روستا يا روستاهاي قمر بايد ترتيبي اتخاذ گردد تا بهورزان ملزم به اجراي برنامه دهگردشي گردند.

6- زيج حياتي

در ابتداي هر سال كاردان بايستي اطلاعات مربوط به جمعيت هر يك از خانه هاي بهداشت تحت پوشش خود را در قالب زيج حياتي  خانه هاي بهداشت تهيه و در اطاق کار خود نصب نمايد. ساير جداول زيج حياتي  پس از جمع آوري آمار از خانه هاي بهداشت بايستي همه ماهه و در مورد جدول تنظيم خانواده هر سه ماه يكبار تكميل گردد  ضروري است زيج حياتي 3 سال قبل نيز بصورت تقويمي در زير زيج حياتي سال جاري نصب گردد.

7- تهيه جدول مشخصات بهورزان

بايد مشخصات کلیه بهورزان خانه هاي بهداشت به تفكيك هر خانه بهداشت  از فرم موجود در هر خانه بهداشت استخراج و در كنار زيج حياتي اطاق كاردان نصب ديوار باشد.

 8- تأمين و توزيع واكسن خانه هاي بهداشت

كاردان بايستي فرمهاي درخواست واكسن جمع آوري شده از خانه هاي بهداشت را جمع بندي و براساس آن درخواست كلي واکسن را از واحد بيماريهاي شهرستان مسئول ( توزيع واكسن شهرستان ) ارسال  نمايد. پس از دریافت واکسن در اولين فرصت بوسيله كلدباكس و يا واكسن كارير با حفظ رعايت زنجيره سرما ، واکسن مورد تقاضای بهورزان تحویل آنان گردد ، حتماً بايستي تاريخ انقضاء ، شماره سريال واکسن در لیست تحویلی ثبت گردد .

 9- تأمين و توزيع دارو

كاردان بايستي مجموع فرم درخواست دارويي خانه هاي بهداشت كه معمولاً هر سه ماه يكبار صورت مي پذيرد را دريافت و پس از بررسي داروهاي مصرفي و موجودي ثبت شده در دفتر دارويي روزانه هر خانه بهداشت  ، جمع بندي نموده و در زمان مقرر تحويل واحد دارويي مركز بهداشت نمايد و هنگام دريافت دارو از واحد دارو ضمن توجه به تاريخ انقضاء داروها ، براساس دارونامه تحويل خانه هاي بهداشت نمايد.

 10- پايش واكسيناسيون

كاردان بايستي جدول پايش واكسيناسيون را از مجموع عمليات واكسيناسيون كودكان زير يكسال خانه هاي بهداشت تحت پوشش تهيه و در اطاق کارخود نصب نمايد و در صورت پائين بودن درصد پوشش نسبت به حد انتظار، علت را بررسي و مداخله نمايد.

 11- جدول اطلاعات مربوط به دانش آموزان

كاردان بايستي اطلاعات مدارس تحت پوشش خانه هاي بهداشت منطقه و تعداد دانش آموزان به تفكيك جنس و مقاطع تحصيلي را جمع آوري و در اطاق كار  نصب نمايد.

 12- تشكيل جلسات آموزشي

كاردان بايستي در پايان هر ماه براي بهورزان منطقه خود در محل مركز بهداشتي درماني جلسه آموزشي برگزار و ضمن بررسي مشكلات مطروحه ، راه حل منطقی ارائه نماید . ضروري بنظر مي رسد كاردان مركز در جلسات شوراي بهداشت منطقه تحت پوشش نيز شركت فعال داشته باشد تا علاوه بر آشنايي از مشكلات منطقه ، عملكرد بهورزان نيز مد نظر قرار گيرد.

  ۱۳- جمع آوري آمار ماهيانه

بهورزان موظفند آمار ماهيانه خانه بهداشت خود را از اول تا سوم ماه بعد استخراج و در دو نسخه تهيه نمايند و كاردان مرکز از سوم تا پنجم ماه با مراجعه به خانه هاي  بهداشت تحت پوشش آمارهاي تهيه شده را با فرمها و دفاتر تطبيق داده و در صورت وجود اشكال با همكاري بهورزان رفع اشكال شده و سپس دريافت مي نمايد در نهايت پس از جمع آوري آمار كليه خانه هاي بهداشت در اطاق كار خود جمع بندي نموده و تحويل مركز بهداشت مي نمايد.

 14- تهيه شاخص هاي بهداشتي

كاردان مرکز در پايان هر سال با استفاده از  زيج حياتي يكایک خانه هاي بهداشت و مجموع آمار ماهيانه يكسال، شاخص ها و ميزان هاي بهداشتي را استخراج و در نهايت جدول این شاخص ها را بايد در اطاق كار خود نصب نمايد.

 15- كنترل سرشماري ابتداي سال

قبل از تكميل زيج حياتي توسط بهورزان در ابتداي سال ، كاردان مرکز مي بايست با كنترل دقيق فرم خط شمار و بررسي گروههاي سني از صحت آمار اطمينان حاصل نمايد براي اينكار مي تواند تعداد مواليد ، مرگ و مهاجرت به داخل یا خارج از روستا را در سال قبل از دفتر آمار حياتي استخراج نمايد تا چنانچه با جمعيت ابتداي سال جديد مغايرت داشت مورد بررسي دقيق قرار گيرد . چنانچه مجموع مواليد در سال قبل بعلاوه مهاجرت به داخل روستا بيشتر از مجموع مهاجرت به خارج و مرگ باشد جمعيت افزايش يافته است .

 16- چك ليست بازديد از خانه بهداشت

كاردان مرکز بايستي براساس چك ليست از خانه هاي بهداشت تحت پوشش خود بازديد بعمل آورد اين چك ليست از قسمتهاي مختلف تشكيل شده كه هر قسمت داراي چندين سئوال مي باشد . كاردان در يك بازديد هدفمند براساس چك ليست مي تواند طي چند بازديد وضعيت و عملكرد بهورز و خانه بهداشت را بدست آورد و در پايان با توجه به درصد پاسخ هاي مثبت و منفي وضعيت مطلوب و يا نامطلوب مشخص خواهد شد. بمنظور جلوگيري از سلايق شخصي بايد براساس استاندارد خدمات كه در اختيار كاردان مرکز قرار دارد نسبت به عملكرد بهورز و وضعيت خانه بهداشت مي توان قضاوت نمود.

۱۷- پی گیری مشکلات پشتیبانی و عمرانی خانه بهداشت و مرکز بهداشتی درمانی

۱۸- درخواست تشویق وتنبیه با توجه به عملکرد 

با تشکر از آقای محمد عرفانیان جدی و سرکار خانم خلیلی